Takahe

Wszyscy wiemy, że Nowa Zelandia to kraina kiwi. I to nie tylko dlatego, że Nowozelandczycy tytułują się „Kiwi” (nawet w oficjalnych wypowiedziach polityków).

tumblr_mohadbrdQb1qd4i7xo1_500Czy istnieje słodsze nowozelandzkie stworzenie niż małe kiwi? Nie.     (Próbowałam znaleźć odpowiednią sweetfocię Legolasa, ale nawet blond-Bloom nie sprostał)

Ale kiwi to nie jedyne cudactwo-dziwactwo jakie można tu spotkać (przy ogromnym szczęściu, lub zakupie biletu do odpowiedniej atrakcji turystycznej). Nie wszyscy wiedzą, że Nowa Zelandia jest ojczyzną największej gęsi na świecie(Cnemiornis calcitrans), najcięższej papugi(kakapo) i orła (haasta) na świecie, najpotężniejszego chruściela(takahe), w końcu największego ptaka w historii Ziemi(moa). Większość z tych rekordzistów już wyginęło. Ci, którzy przetrwali egzystują gdzieś na krawędzi zagłady.

Dlaczego akurat na Nowej Zelandii namnożyło się tyle olbrzymów? Lepsza karma 🙂 I świeże powietrze 🙂

Kakapo-walking

wide_kakapokakapo; papużka (http://www.smh.com.au)

 

Nowa Zelandia to wyspy „na końcu świata” a na izolowanych wyspach ewolucja zmienia zasady gry obowiązujące na stałym lądzie. Wyspy z reguły są bezpieczne. Dlatego w pozbawionym naziemnych drapieżników środowisku zwierzęta z reguły małe stają się duże, a zwierzęta ogromne karleją (choć na to duży wpływ ma też ograniczona ilość pożywienia). Dlatego w epoce lodowcowej na śródziemnomorskich wyspach mieszkały miniaturowe słonie, a na Madagaskarze malutkie hipopotamy. Z kolei po wyspie Mauritius dreptał dront dodo- gigantyczny, nielotny gołąb.

moa_mallmoa (blogs.plos.org)

 

Kiwi wszyscy znają i kochają, więc historię o nowozelandzkich ptakach zacznę od takahe (Porphyrio hochstetteri). Takahe nie jest zbyt znanym gatunkiem. I nie jest słodziutką ptaszynką.

2010-01-CatlinsTeAnau_amp_Tekapo-157(Moim zdaniem jest niewiarygodnie niesamowita 🙂 Jak widać krępe i niezgrabne potrafi być piękne (hmmm… może zrobię sobie z tego nowe motto życiowe :P) I najlepszym dowodem, że ptaki to w gruncie rzeczy dinozaury 🙂 gallery.ildica.com 

Takahe jest tak długa jak wysoka- mierzy 50 cm w zwyż, i 50-60cm w szerz,a  w wymiarach tych mieści średnio 2,5 kg wagi (w porywach do czterech- panowie są nieco więksi).  Czyni to z niej największego chruściela na świecie! Zakładając, że nie wszyscy czytelnicy przepadają za brodzeniem z lornetką po szuwarach- chruściele to ptaki występujące praktycznie na całym świecie (poza okolicami kół podbiegunowych i biegunów), ale poza kurkami wodnymi i łyskami zwykle nieczęsto można je zobaczyć, bo trzymają się bagnisk i trzcinowisk. „Standardowe” chruściele mają długie nogi, długie palce, krótkie skrzydła i króciutkie ogony (nie jest to zbyt fachowy opis). Do Polskich chruścieli oprócz wspomnianych kurek należy m.in

wodnik-rallus-aquaticuswodnik (www.jestemnaptak.pl)

derekgi derkacz (derkacz to chluba co niektórych polskich łąk i cenne ptaszysko, ale drze się to strasznie orum.przyroda.org )

Europejskie chruściele swoim upierzeniem szału nie robią, żyją szaro, buro, ale bezpiecznie. Takahe, jako nielotny olbrzym z ptasiego raju na ziemi mogła i pozwoliła sobie na ekstrawagancję. Z takim szmaragdowoszafirowym grzbietem nie da się ukryć na wyschniętej łące.

Takahe-32strims.pl

Kolorowe piórka nie są domeną samców- u takahe dymorfizm płciowy jest słabo wyrażony, są więc gatunkiem monogamicznym (jak mówi guru- dr Kruszewicz „Monogamia to monotonia”…. oczywiście tylko w świecie przyrody :P), ptaki często łączą się w pary na całe życie. Budowa gniazda, wysiadywanie jaj (zwykle 2-3 w lęgu) i opieka nad młodymi (ok 3 miesięcy) należy do obowiązków obojga rodziców. Co ciekawe młode ptaki po uzyskaniu samodzielności często pozostają na terytorium rodziców ponad rok, często pomagając w odchowaniu kolejnego lęgu.

Takahe - Tiri Tiri Matangiwww.fredmiranda.com

images (2)brzydkie kurzątko www.treknature.com

Jak więc doszło do tego, że ta przerośnięta kurka wodna z alpejskich łąk Południowej Wyspy (czyli terenów odległych i nikomu do niczego nie potrzebnych) jest skrajnie zagrożona wyginięciem? Odpowiedź oczywiście bardzo prosta. Smutną historię takahe należy rozpocząć od zaznaczenia, że wcale nie jest kurką z alpejskiej łąki. Pierwotnie gnieździła się na nizinnych łąkach i mokradłach niemal całej Południowej Wyspy. Północną Wyspę zamieszkiwały blisko spokrewnione, bardzo podobne ptaki innego gatunku. Obecnie dzikie łąki to farmy i pastwiska.

Takahe in Takahe Valley, Murchison Mountains, New Zealandwww.newzealandphoto.info

W dziejach życia, a raczej wymierania, takahe istnieją dwa punkty zwrotne. Pierwszy nastąpił ok 1000 lat temu, kiedy do brzegów Nowej Zelandii dotarły łódki pierwszych ludzi. Maorysi romantycznie ochrzcili nową ziemię Aotearoą (czyli Wyspą Długiej Białej Chmury) a potem entuzjastycznie zaczęli ją eksploatować, wybijając w pierwszej kolejności moa- największe ptaki w historii ziemi. Czego nie zjedli Maorysi, zeżarły ich psy i zawleczone przez nich szczury. Kuzyni takahe z Północnej Wyspy nie przetrwali.

Takahe (Porphyrio hochstetteri), Tiritiri Matangi Island, New Zewww.terrywhittaker.com 

Drugi rozpoczął się na początku XIX wieku, kiedy to Brytyjczycy poważniej zainteresowali się geograficznymi odkryciami Jamesa Cooka. Podobnie jak w przypadku Australii, Anglicy na dobry początek życia na obczyźnie „wzbogacili” lokalne ekosystemy w gatunki znane i lubiana- czyli koty, lisy, króliki, jelenie, kozy, gronostaje, a później australijskie pałanki kuzu, które na nowej ziemi uznały, że nie będą już puchatymi roślinożercami i z zaczęły polować na ptaki.

61-takahe-eatingnzfreed.wordpress.com

Takahe została nazwana, sklasyfikowana i opisana ok. 1850 roku. 50 lat później uznano ją za gatunek wymarły.

Takahe została ponownie odkryta w 1948 roku, nad jeziorem Te Anau na południowej wyspie, co uznane zostało za spektakularny sukces nowozelandzkich przyrodników, a oszacowana na 400 osobników populacja dała wszystkim ogromną radość i nadzieję na ocalenie gatunku. W związku z radością, nadzieją i powrotem wiary w żywotność takahe nie podjęto niemal żadnych działań i w 1982 roku doliczono się jedynie 118 ptaków.

Paul Nevin Kakapo and Takahe travel Adult male Takahepaulnevin.com

Drastyczny spadek liczebności spowodowany był głównie przez gronostaje i jelenie, których ogromne, niekontrolowane stada wyżerały całą górską roślinność. Tym razem, mimo opinii „Forest and Bird Society”, że takahe powinna zostać pozostawiona sama sobie i spotkać swoje przeznaczenie” postanowiono działać. W pierwszej kolejności nowozelandczycy wsiedli do helikopterów i rozpoczęli masowy odstrzał jeleni na terenach parków narodowych (na Północnej Wyspie w ten sam sposób poluje się na „feralne kozy”). Dalszymi krokami było zamknięcie dla zwiedzających części Parku Narodowego Fiordland, by zapewnić ptakom spokój; introdukcja takahe na 5 niewielkich wysp położonych przy nowozelandzkim wybrzeżu, gdzie uprzednio zlikwidowano szczury, lisy, pałanki i inne drapieżniki. Żyjące tam ptaki są dokarmiane; a część odchowanych piskląt przesiedlana na inne wyspy, w celu zwiększania puli genetycznej (i tak już bardzo zawężonej).

takahe-2-lrgblog.doc.govt.nz

Burwood Breeding Centre zajmuje się zaś rozrodem takahe w niewoli i wypuszczaniem dorosłych ptaków na wolność. W długoterminowych planach Nowozelandczycy chcą utworzyć stabilną populację ptaków liczącą ok. 500 osobników.

Na początku 2013 roku na świecie żyły 263 takahe. 2 razy więcej niż 30 lat temu. Tylko czy to naprawdę dużo?

Takahe-walking-in-grassland


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s